چکیده: «اصلاح قیمت بنزین نباید منجر به افزایش قیمت شود.» این عبارتی است که در روزهای بعد از افزایش قیمت بنزین بارها از زبان مسئولان شنیده شد؛ اما آیا واقعاً میان افزایش قیمت بنزین و افزایش قیمت سایر کالاها ارتباطی نیست؟ شواهد نشان می‌دهد که ارتباط وجود دارد و سایر کالاها مطابق انتظار قیمت‌هایشان در تا حدی دستخوش تغییر شده است.

  • حسن مرادی، کارشناس انرژی: هرگونه افزایش قیمت در کالاهای مصرفی به بهانه افزایش نرخ بنزین قابل‌پذیرش نیست
  • وزیر صنعت: باید واقعیت را بپذیریم که بنزین گران شده و در جامعه تأثیر خود را گذاشته است
  • یک مغازه‌دار: تولیدکننده و پخش‌کننده هزینه‌هایشان بالا رفته است

این‌یک بحث قدیمی است که میان افزایش قیمت حامل‌های انرژی و قیمت کالاهای عرضه‌شده رابطه وجود دارد یا نه و اگر رابطه معناداری وجود دارد این تأثیرپذیری تا چه میزان منطقی است؟ ازنظر کسبه بازار این ادعا که افزایش قیمت بنزین نباید به افزایش قیمت سایر کالاها منجر شود؛ واقع‌بینانه نیست. یک مغازه‌دار در حوالی خیابان زرتشت تهران به همستان می‌گوید: «هم تولیدکنندگان و هم شرکت‌های پخش هزینه‌هایشان افزایش پیداکرده. مسئولان باید واقعیت را ببینند و شعار ندهند هرچند ما هم به‌عنوان کاسب بازار به این تغییرات عادت کردیم.» رضا رحمانی، وزیر صنعت که قبلاً گفته بود نباید قیمت‌ها افزایش یابد؛ چندی پیش در مواضعش تجدیدنظر کرد و گفت که می‌دانسته افزایش قیمت بنزین روی قیمت بقیه کالاها تأثیر خواهد گذاشت: «بالاخره واقعیت را بپذیریم که بنزین گران شده و در جامعه تأثیر خود را گذاشته و یک عده قلیل هم به دنبال سوءاستفاده از این فرصت بودند.» این در حالی است که یک نماینده سابق مجلس همچنان به سیاست استفاده از ابزار کنترلی در بازار اعتقاد دارد. حسن مرادی افزایش نرخ تورم بعد از افزایش نرخ بنزین را منطقی نمی‌داند و به همستان می‌گوید هرگونه افزایش قیمت در کالاهای مصرفی به بهانه افزایش نرخ بنزین قابل‌پذیرش نیست. او طرح این ادعا که حاملان مواد غذایی در بیشتر موارد از سوخت بنزین استفاده نمی‌کنند و وانت‌بارها هم از سهمیه قابل‌توجه بنزین برخوردار هستند؛ تأکید کرد: «در چنین شرایطی افزایش قیمت کالاها منطقی نیست.» این کارشناس انرژی به شیوه کنترل بازار باور دارد: «رصد جدی و کنترل قیمت‌ها از سوی قوه قضائیه و همچنین نهادهای نظارتی دولت راهکار مهمی است که به اعتقاد مرادی باید موردتوجه قرار گیرد. این شیوه درنهایت موجب کنترل شرایط اقتصادی شده و امکان سوءاستفاده‌هایی به بهانه افزایش نرخ بنزین را حذف می‌کند. ممارست در بازرسی در حال حاضر موضوعی است که به‌هیچ‌عنوان نباید از آن غافل شد.» مرادی، نماینده پیشین مجلس در بخش دیگری از این گفت‌وگو کاهش مصرف بنزین در پی افزایش قیمت سوخت را موضوعی منطقی و انکارناپذیر دانست: «روشن است که افزایش قیمت در هر کالایی باعث کاهش مصرف می‌شود. کاهش مصرف بنزین نیز در پی افزایش قیمت آن موضوعی بدیهی است.» به گفته او این امکان وجود دارد که اقشار برخوردار در کاهش مصرف بنزین جدی نباشند، اما افراد ضعیف‌تر جامعه درنهایت مصرف بنزین را کاهش می‌دهند. در چنین شرایطی کاهش ۲۰ میلیون لیتری بنزین به‌صورت روزانه موضوعی است که باید نسبت به آن هشیار بود و بهره‌وری اقتصادی مناسب از این روند به عمل آورد.