چکیده: ویروس کرونا که این روزها به یک معضل جهانی تبدیل‌شده، بعد از تمام هشدارها و زنگ خطرها، پایش به ایران باز شد که نشان از عدم مدیریت درست در سایر حوزه‌ها دارد. باآنکه پیش از آن دکتر فرشید رضایی؛ کارشناس ارشد بیماری‌های نوپدید در گفت‌وگو با همستان از آمادگی کامل وزارت بهداشت و تمام نهادهای مربوطه برای پیشگیری و مقابله با این ویروس ناشناخته خبر داده بود، اما سایه‌افکنی گسترده این بیماری بر شهرهای کشور نشان از ناتوانی وزارت بهداشت در پیشگیری از ورود و عدم آمادگی آن‌ها برای مقابله با این ویروس دارد. گرچه خبرنگار همستان هم‌زمان با شیوع این بیماری بارها با مقامات و مسئولان وزارت بهداشت و دکتر رضایی، متخصص بیماری‌های عفونی در مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار، تماس گرفته، اما آن‌ها از پاسخگویی به سؤالات و رفع ابهامات در این خصوص امتناع کرده‌اند. روز شنبه سوم اسفند ماه جلسه ستاد بحران با حضور وزارت بهداشت برگزار شد، یکی از مسئولان این وزارتخانه در تماس همستان اعلام کرد که جلسه ادامه دارد و بعدازآن اطلاعات را در اختیار همستان قرار می‌دهد، اما در پیگیری‌های بعدی، او اعلام کرد در جلسه حضور نداشته و از نتایج آن بی‌خبر است.

  • یک شهروند تهرانی: برخی داروخانه‌ها قیمت ماسک‌های فیلتردار را به حدود ۱۵ هزار تومان رسانده‌اند.
  • کارمند شرکت بیمه: در حال حاضر یک بسته ۵۰ عددی ماسک کاغذی (ساده) باقیمت بیش از ۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد، درحالی‌که تا هفته گذشته همین ماسک‌ها قیمتی معادل ۲۲ هزار تومان داشتند.
  • روز شنبه، سوم اسفندماه و هم‌زمان با شیوع بیماری و فوت چند بیمار، ستاد بحران با مشارکت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تشکیل شد.


آنچه در روزهای سخت شیوع هفتمین نسل از ویروس کرونا، به‌عنوان الزام و نیاز جامعه برآورد می‌شود، ماسک‌های موسوم به فیلتردار است؛ ماسک‌هایی که حالا در داروخانه‌ها به یک کالای کمیاب تبدیل‌شده‌اند. بااین‌وجود نه‌تنها هیچ مسئولی در این خصوص اظهارنظر نمی‌کند، بلکه مردم و حتی خطرناک‌تر از آن تیم پزشکی و پرستاران را هم به حال خود رها کرده‌اند تا بدون کوچک‌ترین امکاناتی به مداوای بیماران مشکوک به کرونا یا مبتلایان قطعی این بیماری بپردازند. قحطی امکانات اما تنها به نبود ماسک ختم نمی‌شود و در این روزها که باید دولت امکانات را ارزان‌تر و حتی رایگان در اختیار مردم قرار دهد، مواد ضدعفونی‌کننده و الکل هم در تهران و سایر شهرستان‌ها یافت نمی‌شود. این در حالی است که پیش‌ازاین اعلام‌شده بود ایران در راستای کمک‌های بشردوستانه خود، ماسک رایگان در اختیار کشور چین قرار داده است. یکی از پرسنل شرکت‌های بیمه‌ای که خواست نامی از وی برده نشود، در خصوص قیمت ماسک و مواد ضدعفونی‌کننده گفت: «در حال حاضر یک بسته ۵۰ عددی ماسک کاغذی (ساده) باقیمت بیش از ۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد، درحالی‌که تا هفته گذشته همین ماسک‌ها قیمتی معادل ۲۲ هزار تومان داشتند.» همچنین بر اساس پیگیری‌های انجام‌شده یک گالن چهار لیتری مایع ضدعفونی‌کننده سطوح باقیمت ۳۲۵ هزار تومان به بالا در کشور عرضه می‌شود.

یک شهروند تهرانی:‌ «ماسک‌های معمولی که پیش‌ازاین باقیمتی کمتر از یک هزار تومان در اختیار مردم قرار می‌گرفت، در داروخانه‌ها پیدا نمی‌شود و اگر هم باشد باقیمت‌ها بسیار بالا به فروش می‌رسد.»

یک شهروند تهرانی: «برخی داروخانه‌ها قیمت ماسک‌های فیلتردار را به حدود ۱۵ هزار تومان رسانده‌اند.»

یک شهروند تهرانی:‌ «برای خرید تنها دو ماسک و یک مایع ضدعفونی‌کننده دست، حدود ۹۰ هزار تومان به داروخانه پرداخت کرده‌ام.»

یک شهروند تهرانی:‌ «در منطقه اکباتان و غرب تهران، به چند داروخانه مراجعه کردم، هیچ‌کدام محلول‌های ضدعفونی‌کننده نداشتند.»

در بررسی‌های میدانی همستان از داروخانه‌های چند منطقه در شرق و مرکز تهران، مشخص شد آن‌ها نیز جوابی در مقابل درخواست مردم برای ماسک و مواد ضدعفونی‌کننده ندارند. البته اعلام‌شده از عصر شنبه سوم اسفند این اقلام در داروخانه‌ها توزیع می‌شود و این اطلاعات مربوط به‌روزهای پنج‌شنبه، جمعه و روز شنبه تا عصر است.

کرونا چطور به ایران رسید
گرچه به‌طور رسمی چگونگی ورود این ویروس باگذشت بیش از یک ماه از شیوع جهانی آن به کشور اعلام نمی‌شود؛ اما واضح است که مرزهای کشور آن‌طور که بایدوشاید به روی مبتلایان این ویروس بسته نشده و راه برای ورود آن‌ها به کشور باز بوده است. تا امروز دیده نشده بود که ایران در مواقع اضطراری نسبت به خروج شهروندان خود از سایر کشورها اقدامی انجام دهد؛ اما این بار در اقدامی ضرب‌الاجل تمام دانشجویان ایرانی حاضر در چین را به کشور بازگرداند. این در حالی است که امکان ورود ویروس کرونا با حضور آن‌ها در کشور به‌شدت وجود داشت. از سوی دیگر در شرایطی که تمام دنیا ارتباط خود را با چین قطع کردند؛ اما دیده شد که تنها یکی از شرکت‌های هواپیمایی‌های کشور با دریافت مبالغی چند برابر هزینه همیشگی، نسبت به جابه‌جایی مسافران چینی اقدام می‌کرد. گرچه این پروازها در چین توقف طولانی نداشتند و گفته می‌شود خدمه آن از فرودگاه‌ها خارج نشده‌اند؛ وزیر راه نیز صبح شنبه اعلام کرد پروازها باری بوده و عامل انتقال کرونا به ایران، پروازهایی که اکنون برقرار است، نیست.

در دو تا سه هفته نخست از شیوع این ویروس در چین که هنوز مورد مشکوکی در کشور دیده نشده بود، مسئولان نسبت به قطع ارتباط تجاری خود با این کشور هیچ واکنشی انجام ندادند. این در حالی است که محققان بر این باورند ویروس کرونا بر سطح اشیا نیز باقی می‌ماند و امکان مبتلا کردن افراد را دارد.

عدم‌تشخیص به‌موقع در مراکز درمانی
طی دو هفته اخیر، بسیاری از هم‌وطنان با علائمی مشابه ویروس کرونا به بیمارستان‌های مختلف مراجعه کردند؛ اما به دلیل تشخیص سخت این بیماری از آنفولانزای فصلی، این افراد به خانه برگردانده شده‌اند. این اقدام نه‌تنها شیوع این بیماری را بیشتر کرده؛ بلکه فرصت درمان و بهبودی را از مبتلایان اولیه گرفته است. درصورتی‌که اگر این بیماری به‌موقع تشخیص داده می‌شد، در همین خصوص یکی از ساکنان رشت که به‌تازگی مادر خود را به دلیل ابتلا به کرونا ازدست‌داده است به خبرنگار همستان گفت: «پنج شب دو هفته قبل از این حادثه، مادرم را با علائمی شبیه به کرونا به یک مرکز درمانی در رشت بردیم، اما با تشخیص سرماخوردگی معمولی، او را به خانه فرستادند.» این در حالی است که مادر این شهروند، بعد از چند روز با علائم ضعف شدید و بدن‌درد و تنگی نفس در خانه جان سپرده است.

اطلاع‌رسانی کرونا در حاشیه انتخابات
در هفته‌های نخست از شیوع کرونا ویروس، این بیماری وارد ایران نشد. در آن زمان دیگر کشورها به‌صورت جدی به مقابله و پیشگیری از ورود آن پرداختند. پیش‌تر فرشید رضایی، در گفت‌وگو با سایت همستان، ادعا کرده بود وزارت بهداشت در صورت مشاهده هر مورد مشکوکی فوراً مردم را در جریان قرار خواهد داد. وی از مردم خواسته بود که تنها به اخبار منتشرشده از سوی این وزارتخانه و سایت‌های مورد اعتماد آن‌ها توجه کنند. بااین‌حال در شرایطی که مردم به این وزارتخانه اعتماد کرده بودند و تصور می‌کردند از ورود ویروس کرونا به کشور جلوگیری شده است؛ نخستین خبر مربوط به این بیماری با فوت دو هم‌وطن منتشر شد. درحالی‌که سایر کشورها در موارد مشابه تنها بعد از مشاهده یکی، دو مورد مشکوک خبر داده بودند و با آگاهی درست و به‌موقع مردم، از شیوع هر چه بیشتر این بیماری جلوگیری کردند. با توجه به دوره پنهان این بیماری، فوت دو شهروند ساکن قم، این احتمال را تقویت می‌کند که این بیماری بیش از یک هفته قبل به کشور واردشده و در بی‌خبری مردم، شیوع پیداکرده است.

شنبه سوم اسفندماه و بعدازانتشار آمارهای ضدونقیض از فوت شهروندان و ابتلای افراد بسیاری به کرونا، بالاخره جلسه ستاد بحران با مشارکت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد. جلسه‌ای که اطلاعات آن به بیرون درز نکرد. در تماس‌های مکرر خبرنگار همستان با یکی از مسئولان وزارت بهداشت که در جلسه حضور داشت، او اعلام کرد پس از اتمام جلسه تصمیم‌های اتخاذی را اعلام می‌کند؛ اما پس‌ازآن اعلام کرد در جلسه حضور ندارد و ازآنچه در ستاد بحران گذشته، بی‌اطلاع است.

چند شهروند به کرونا مبتلا شدند؟
بر اساس آنچه پیش‌ازاین رضایی به همستان اعلام کرده بود آمار مرگ‌ومیر این بیماری تنها دو درصد در میان مبتلایان بوده است. با اتکا به همین آمار و فوت حدود ۱۱ هم‌وطن می‌توان نتیجه‌گیری کرد که بیش از ۵۵۰ نفر تاکنون به این بیماری مبتلا شده‌اند. گرچه آمارهای رسمی و منتشرشده از سوی مسئولان مختلف، اعداد بسیار کمتر از این را اعلام کرده؛ اما به گفته مقامات ترکیه به نقل از وزیر بهداشت، بیش از ۷۵۰ نفر در ایران مشکوک به این بیماری هستند و تاکنون ۱۸ ابتلای قطعی به ثبت رسیده است. اگر فوت ۱۱ نفر درست نباشد و بر اساس آنچه مسئولان اعلام کرده‌اند تاکنون تنها ۴نفر براثر این بیماری جان خود را ازدست‌داده باشند، مبتلایان این بیماری حدود ۲۰۰ نفر خواهند بود. با نفی این آمار تنها به این نتیجه خواهیم رسید که آمار مرگ‌ومیر براثر ابتلا به این ویروس در ایران می‌تواند بالاتر از آمارهای جهانی باشد؛ یعنی فوت ۴ نفر از میان ۱۸ مبتلابه ویروس کرونا؛ مرگ‌ومیر ۲۲ درصدی.